15 năm trước ai cũng hỏi “xây web bằng gì”. 2026 thì chúng ta hỏi “chọn AI nào” và lịch sử đang lặp lại!

Mỗi công ty đều có "framework" riêng

Năm 2009, tôi vừa tốt nghiệp và bắt đầu làm SEO cho mảng du lịch. Lúc đó, mỗi công ty lữ hành tôi làm việc cùng đều có một website riêng. Không phải website kiểu cài WordPress xong chọn theme. Mà là website được dựng từ đầu bởi một đội dev nội bộ.

Mỗi công ty tự viết cách xử lý địa chỉ trang web riêng — bạn click vào link nào thì hệ thống biết phải trả về trang gì. Tự viết cách đăng nhập và phân quyền riêng — ai được xem gì, sửa gì. Tự viết cách kết nối với cơ sở dữ liệu riêng — lấy thông tin khách sạn, tour, giá từ đâu. Thậm chí có công ty còn tự xây cả hệ thống lưu tạm dữ liệu để website chạy nhanh hơn và hàng đợi xử lý tác vụ nặng.

Mỗi team đều có lý do chính đáng. “Bài toán của chúng tôi khác”, họ nói. “Framework nội bộ là lợi thế cạnh tranh của chúng tôi.”

Nghe có vẻ hợp lý. Cho đến khi cả ngành nhận ra rằng phần lớn mọi người đang giải quyết cùng một nhóm vấn đề giống nhau.

Express không thành công vì nó phát minh ra cách xử lý địa chỉ web. Rails không thành công vì nó phát minh ra MVC. Laravel không thành công vì nó phát minh ra ORM. Những framework này thắng vì chúng biến các bài toán phổ biến thành tiêu chuẩn chung.

Khi đó, giá trị không còn nằm ở việc bạn có hệ thống xử lý địa chỉ web hay không. Giá trị nằm ở sản phẩm bạn xây phía trên hệ thống đó.

2026: Chọn AI nào?

Gần đây tôi dành khá nhiều thời gian đọc về AI agent. Không phải model — những cỗ máy sinh văn bản, hình ảnh. Mà là agent — những hệ thống AI có thể tự lên kế hoạch, tự gọi công cụ, tự ghi nhớ và tự hoàn thành một chuỗi công việc.

Càng đọc tôi càng có một cảm giác quen thuộc. Nó giống web framework những năm đầu 2010 một cách kỳ lạ.

Nhìn bên ngoài, thế giới agent có vẻ rất đa dạng. Có agent viết code. Có agent nghiên cứu. Có agent xử lý email. Có agent quản lý doanh nghiệp. Có agent điều khiển trình duyệt. Nhưng càng đi sâu, tôi càng thấy hầu hết đều đụng phải những câu hỏi giống nhau.

Làm sao để agent truy cập công cụ bên ngoài? Làm sao để agent ghi nhớ những gì đã học? Làm sao để chia nhỏ công việc? Làm sao để nhiều agent phối hợp với nhau? Làm sao để tái sử dụng kinh nghiệm giữa các dự án?

Đây không phải vấn đề của riêng ai. Đây là vấn đề của tất cả mọi người. Và đó thường là dấu hiệu cho thấy một tiêu chuẩn mới sắp hình thành.

Khi “cách nói chuyện giữa các công cụ” thành chuẩn chung

Có một thứ gọi là MCP — viết tắt của Model Context Protocol. Tên nghe kỹ thuật nhưng ý tưởng thì đơn giản: đây là cách để các công cụ AI nói chuyện với nhau và với thế giới bên ngoài theo một ngôn ngữ chung.

Trước đây, mỗi công cụ AI đều có cách kết nối riêng. Mỗi nền tảng agent đều có giao thức riêng. Muốn cho agent của mình đọc được email, bạn phải viết một đoạn code riêng. Muốn cho nó tra cứu cơ sở dữ liệu, bạn phải viết một đoạn code khác. Giống như thời kỳ mỗi hệ thống web tự thiết kế API riêng của mình vậy.

MCP xuất hiện với tham vọng khá đơn giản: biến việc kết nối công cụ thành một chuẩn chung. Nó chưa hoàn hảo. Nhưng ý tưởng phía sau lại rất quen thuộc. Giống như HTTP — giao thức truyền tải trang web — không phải cách duy nhất để trao đổi dữ liệu, nhưng cả thế giới cuối cùng chọn dùng HTTP vì chi phí phối hợp thấp hơn.

Một xu hướng khác tôi thấy thú vị là “skill” — những gói kinh nghiệm được đóng gói để dùng lại. Khoảng một năm trước, phần lớn mọi người vẫn đang nói về prompt — câu lệnh bạn viết cho AI. Sau đó chuyển sang system prompt — câu lệnh nền định hình cách AI phản hồi. Rồi đến các tập tin hướng dẫn. Giờ bắt đầu xuất hiện các thư viện skill — nơi kinh nghiệm được đóng gói thành đơn vị có thể chia sẻ.

Nhìn từ xa, chúng giống kho phần mềm hơn là nghệ thuật viết câu lệnh. Thay vì mỗi người tự viết lại từ đầu, kinh nghiệm bắt đầu được đóng gói thành đơn vị có thể chia sẻ. Nghe quen không? Đó chính xác là điều npm đã làm với JavaScript — biến những đoạn code rời rạc thành thư viện có thể cài đặt và dùng lại.

Điều quan trọng không phải là chọn framework nào

Tôi từng ngồi với một anh chủ doanh nghiệp SME ở Nha Trang. Anh hỏi tôi: “Giờ có cả trăm tool AI, tôi nên chọn cái nào?”

Đây là câu hỏi tôi nghe đi nghe lại suốt mấy tháng qua. Và nó khiến tôi nhớ đến một câu hỏi khác từ 15 năm trước: “Xây web bằng framework nào?” Lúc đó cũng có hàng chục lựa chọn. Mỗi bên đều quảng cáo framework của họ nhanh hơn, tốt hơn, nhiều tính năng hơn.

Nhưng nhìn lại, những cuộc tranh luận đó thường không kéo dài quá lâu. Thứ tồn tại lâu hơn không phải là framework thắng cuộc — mà là hệ sinh thái (ecosystem) được xây xung quanh nó.

Đây chính là Nghịch Lý Của Sự Lựa Chọn trong thực tế: càng nhiều lựa chọn, ta càng dễ bị tê liệt. Nhưng điều nghịch lý là cuối cùng, lựa chọn cụ thể ít quan trọng hơn ta nghĩ.

Ngày nay không ai xây công ty khởi nghiệp rồi nói: “Chúng tôi có HTTP server.” “Chúng tôi có ORM.” “Chúng tôi có hàng đợi xử lý.” Đó là những thứ mặc định. Thứ tạo ra giá trị là những gì được xây phía trên chúng: sản phẩm, dữ liệu khách hàng, trải nghiệm người dùng, quy trình vận hành.

Tôi nghi ngờ AI agent cũng sẽ đi theo con đường tương tự. Trong vài năm tới, việc sở hữu một agent có thể không còn là lợi thế. Điều quan trọng hơn sẽ là: agent đó được nuôi bằng dữ liệu gì, học từ kinh nghiệm nào, và được đặt trong hệ sinh thái nào.

Bài học cho doanh nghiệp SME

Nếu bạn là chủ doanh nghiệp đang hoang mang trước hàng trăm lựa chọn AI, đây là điều tôi muốn nói:

Đừng hoảng loạn chọn framework. Cũng như năm 2010, bạn không cần phải là người chọn đúng web framework để thành công. Bạn cần tập trung vào thứ không bị hàng hóa hóa: dữ liệu khách hàng, kinh nghiệm đội ngũ, và quy trình vận hành riêng của doanh nghiệp bạn.

Tôi đã viết về cách ứng dụng AI cho doanh nghiệp nhỏ nên bắt đầu từ quy trình, không phải công cụ. Và gần đây tôi cũng chia sẻ về việc doanh nghiệp nhỏ cần một hệ điều hành AI trước khi cần thêm công cụ AI. Cả hai bài đều xoay quanh một ý: đừng để công cụ dẫn đường. Hãy để bài toán của bạn dẫn đường.

Có thể chúng ta đang ở năm 2010 của AI agent. Mọi người đang tranh luận framework nào sẽ thắng. Framework nào nhanh hơn. Framework nào thông minh hơn. Framework nào nhiều tính năng hơn. Nhưng nếu lịch sử lặp lại — và tôi tin là nó đang lặp lại — thì những cuộc tranh luận đó sẽ không kéo dài quá lâu.

Thứ tồn tại lâu hơn là hệ sinh thái.

Và trong hệ sinh thái đó, dữ liệu của bạn, kinh nghiệm của đội ngũ bạn, và cách bạn vận hành doanh nghiệp — đó mới là thứ không ai copy được. Đó mới là hào của bạn. Không phải việc bạn chọn framework nào.